Een rat als huisdier: slim, sociaal en verrassend leuk

Ratten hebben een slecht imago, maar een tamme rat (Rattus norvegicus, de bruine rat) is iets heel anders dan een rioolrat. Ze wassen zichzelf en elkaar, kunnen zindelijk worden en komen naar je toe als je ze roept. Wie er eenmaal ratten heeft gehad, wil vaak nooit meer anders.

Hoe slim zijn ratten?

Heel slim. Ratten worden al meer dan honderd jaar in gedragsonderzoek gebruikt, juist omdat ze zo snel leren en onthouden. Thuis merk je dat ook:

• ze leren hun naam en komen als je ze roept;
• ze leren trucjes, zoals zitten, draaien of door een hoepel springen;
• ze lossen voerpuzzels op en vinden de weg in een doolhof;
• volgens de LICG kun je ze leren een vast toilethoekje te gebruiken en op je schouder te zitten.

Ook sociaal zijn ze slim. In een bekend onderzoek uit 2011 openden ratten een buisje om een opgesloten kooigenoot te bevrijden, zelfs als ze daar niets voor terugkregen. Ze deelden daarna soms ook nog hun chocolade.

Die slimheid heeft een prijs: een rat die zich verveelt, gaat knagen, aan de tralies hangen of wordt juist lusteloos. Een rat heeft dus elke dag uitdaging nodig.

Nooit alleen

De LICG is duidelijk: houd ratten altijd met soortgenoten. Een groepje van drie of meer is nog beter. Zet nooit ongecastreerde mannetjes en vrouwtjes samen, want dan krijg je binnen een paar weken jongen. Een groepje vrouwtjes of een groepje mannetjes werkt het best. Nieuwe ratten voeg je rustig en stap voor stap bij de groep.

De kooi

Voor twee ratten noemt de LICG een minimum van 100 × 50 × 70 cm. Per extra rat komt er ongeveer 20 procent vloeroppervlak bij. Kies een kooi met liggende tralies en meerdere etages, want ratten klimmen graag. Een hoge bak met plastic wanden is minder geschikt, omdat de dampen van de urine daarin blijven hangen.

Gebruik stofarme bodembedekking, zoals papier, karton, mais, hennep of fijne beukensnippers. Geen zaagsel en geen naaldhout: dat is slecht voor de longen. Hangmatten, touwen, tunnels en huisjes maken de kooi af. Hoeveel ruimte jouw groepje nodig heeft, reken je uit op onze rattenpagina.

Losloop

Ratten willen elke dag de kooi uit om te ontdekken. Maak een kamer rattenveilig: kabels weg of afgeschermd, geen giftige planten, en let op kieren waar ze in kunnen kruipen. Blijf erbij, want een rat is binnen een paar seconden achter de kast verdwenen.

Voeding

De basis is goed rattenvoer. Daarnaast mag er groente en wat fruit bij, maar geen sla of dichte kool. Boerenkool en bloemkool zijn prima. Als snoepje kun je een beetje gekookte rijst of pasta geven. Laat gekruid, vet, zoet en zout eten weg, en geef geen zuivel.

Gezondheid en levensduur

Een rat wordt ongeveer 2 jaar, vrouwtjes iets ouder dan mannetjes. Veel voorkomende problemen zijn luchtweginfecties, borsttumoren bij vrouwtjes, parasieten en huidproblemen. Koop daarom nooit een rat die niest of piept bij het ademen.

Past een rat bij jou?

Ratten passen bij iemand die elke dag tijd heeft voor spelen en losloop, en die zich niet laat afschrikken door hun korte leven. Voor jonge kinderen zijn ze minder geschikt: oppakken kan stressvol zijn, en een rat die na twee jaar overlijdt, is voor een kind zwaar. Met een volwassene erbij kunnen ratten wel fijne gezinsdieren zijn. Twijfel je tussen soorten? Doe de keuzehulp bij kleine huisdieren.