Sproeien bij katten: waarom ze het doen en hoe je het stopt

Wie het voor het eerst ziet, denkt vaak dat de kat gewoon niet meer zindelijk is. Maar sproeien is iets heel anders. Je kat laat een bericht achter, en dat bericht is bedoeld voor andere katten, voor zichzelf of zelfs voor jou. Een kat doet het nooit uit wraak.

Sproeien of plassen? Zo zie je het verschil

Het onderscheid is belangrijk, omdat de oorzaak en de oplossing verschillen.

Soms markeert een kat ook iets dat op de grond ligt, zoals kleding of een plastic tas. Twijfel je wat het is? Let dan op de houding en de hoeveelheid.

Waarom sproeit een kat?

Sproeien is een geurbericht. Welk bericht dat is, hangt af van de situatie. Dit zijn de meest voorkomende oorzaken:

• Hormonen. Katers en poezen die niet gecastreerd of gesteriliseerd zijn, sproeien veel vaker. Voor hen is het ook een manier om te laten weten dat ze vruchtbaar zijn.
• Andere katten buiten. Een buurtkat die door het raam naar binnen kijkt, kan een binnenkat flink onrustig maken.
• Spanning tussen katten in huis. Hoe meer katten, hoe meer concurrentie om ruimte, eten en rustige plekken.
• Veranderingen. Een verhuizing, verbouwing, nieuwe huisgenoot, baby of nieuw huisdier. Ook nieuwe meubels of tassen worden vaak gemarkeerd.
• Pijn of ziekte. Problemen met de blaas of nieren, maar ook suikerziekte of kiespijn kunnen meespelen. Katten verbergen pijn goed, en sproeien kan het enige signaal zijn.

Sproeien gecastreerde katten ook?

Ja. Castreren vermindert het sproeien meestal flink, maar het stopt niet altijd. Volgens International Cat Care sproeit ongeveer 10 procent van de gecastreerde katers en 5 procent van de gesteriliseerde poezen. In huizen met meerdere katten is die kans groter.

Een gecastreerde kat die in de tuin sproeit, is heel normaal: zo wisselt hij informatie uit met de katten in de buurt. Sproeit hij binnen, dan is er iets aan de hand.

Kunnen poezen ook sproeien?

Zeker. Sproeien wordt vaak met katers geassocieerd, maar poezen doen het ook, gesteriliseerd of niet. Een poes die niet gesteriliseerd is, sproeit vaker als ze krols is.

Wanneer begint een kater met sproeien?

Een kater die niet gecastreerd is, kan beginnen zodra hij geslachtsrijp wordt. Dat is vaak rond een half jaar. Wil je sproeien om die reden voorkomen, bespreek dan met je dierenarts wanneer je hem het beste kunt laten castreren.

Zo pak je sproeien aan

Wacht er niet mee. Hoe langer het sproeien doorgaat, hoe moeilijker het wordt om het te stoppen. Werk deze stappen af:

1. Laat je kat nakijken door de dierenarts. Die sluit met een urine- en soms een bloedonderzoek een lichamelijke oorzaak uit.
2. Laat castreren of steriliseren als dat nog niet is gebeurd.
3. Zorg voor genoeg van alles. De vuistregel is één per kat plus één extra. Dat geldt voor kattenbakken, maar ook voor voerbakken, waterbakken, slaapplekken en krabpalen. Zet ze op verschillende plekken, niet naast elkaar, en houd kattenbakken uit de buurt van eten en water.
4. Haal buitenkatten uit beeld. Plak ondoorzichtige folie of karton op het onderste deel van ramen en glazen deuren waar je kat zit te kijken. Zet bij het kattenluik wat beschutting, bijvoorbeeld een paar plantenbakken.
5. Probeer een feromoonverdamper. Een verdamper met een nagemaakt kattenferomoon kan spanning verminderen. Je kunt hem ook gebruiken in aanloop naar een verhuizing of verbouwing.
6. Maak de plekken grondig schoon. Hoe, lees je hieronder.
7. Schakel hulp in als het niet lukt. Een dierenarts of gedragsdeskundige voor katten kan bij je thuis meekijken en een plan maken.

Een sproeiplek schoonmaken: zo doe je het

Mensen ruiken de geur na een gewone schoonmaakbeurt vaak niet meer, maar je kat nog wel. En een plek die nog naar urine ruikt, nodigt uit om er opnieuw te sproeien.

1. Dep de urine zo goed mogelijk op.
2. Behandel de plek met een enzymreiniger voor dierenurine, of met een oplossing van 10 procent biologisch wasmiddel in water.
3. Spoel na met water en laat het drogen.
4. Behandel de plek daarna met ontsmettingsalcohol. Test dat eerst op een onopvallend stukje.

Doe dit als je kat niet in de buurt is: zo ziet hij niet dat zijn bericht wordt weggepoetst. Stoffen die helemaal doordrenkt zijn, zoals een oud kleed, kun je soms beter weggooien. Gordijnen die tot op de vloer hangen, kun je na het schoonmaken tijdelijk ophangen.

Gebruik geen middelen met een sterke geur, zoals azijn, ammoniak of bleekwater. Die lokken je kat juist uit om opnieuw op dezelfde plek te sproeien.

Wat je beter niet doet

• Straffen. Je kat begrijpt niet waarom, raakt alleen maar gespannener en gaat vaak meer sproeien.
• Afschrikken met folie of citroen. Je kat zoekt dan gewoon een andere plek.
• Tips van fora volgen. Huismiddeltjes werken vaak niet en kunnen het erger maken. Een deskundige kost geld, maar bespaart je vaak veel frustratie.

Meer over katten lees je in alle artikelen over katten.